{"id":112,"date":"2010-03-07T10:47:00","date_gmt":"2010-03-07T09:47:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.falmafshazi.com\/sites\/falmafshazi\/wp\/?p=112"},"modified":"2017-02-06T17:28:23","modified_gmt":"2017-02-06T16:28:23","slug":"tabloja-e-sotme-%e2%80%98plot-hije%e2%80%99-falma-fshazi-gazeta-shqip-e-marte-23-shkurt-2010","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/falmafshazi.com\/?p=112","title":{"rendered":"Tabloja e sotme \u2018Plot hije\u2019&#8230; Falma Fshazi, Gazeta Shqip, E Marte 23 Shkurt 2010"},"content":{"rendered":"<p>Duke u sjell\u00eb mes pikturave t\u00eb Picasso i v\u00eb veshin nj\u00eb profesori q\u00eb u thot\u00eb studen- t\u00ebve q\u00eb i rrinin p\u00ebrreth: \u2018&#8230;nj\u00eb nga ve\u00e7o- rit\u00eb klasike t\u00eb pikturave t\u00eb themeluesit t\u00eb kubizmit \u00ebsht\u00eb se disa prej tyre thon\u00eb shum\u00eb dhe p\u00ebr periudh\u00ebn&#8230;\u2019 Fjalia, q\u00eb natyrisht pati sqarime e shpjegime t\u00eb m\u00ebtejshme, m\u00eb ngeli n\u00eb mend n\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb. Nd\u00ebrsa vazhdoi t\u00eb sillej e mb\u00ebshtillej n\u00eb kok\u00ebn ajo \u00e7far\u00eb kisha d\u00ebgjuar n\u00eb ekspozit\u00eb duke ju larguar kontekstit t\u00eb atjesh\u00ebm u fiksua te nj\u00eb ide: \u201cSi do t\u00eb ishte tabloja e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme? Ose, si do t\u00eb ishin tablot\u00eb q\u00eb do t\u00eb thoshin di\u00e7ka mbi t\u00eb?\u201d Cilat do t\u00eb ishin ato q\u00eb do t\u00eb kishin si ve\u00e7ori dalluese \u2018tregon periudh\u00ebn\u2019? Pak e m\u00ebrzitur se nuk mund t\u00eb shkarravis as nj\u00eb lule e nuk ia kam iden\u00eb se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thoshte e gjith\u00eb kjo p\u00ebr nj\u00eb artist t\u00eb k\u00ebsaj fushe gjeta k\u00ebshillim n\u00eb at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj me fjal\u00eb, fjali e koncepte. Ju futa pun\u00ebs analitike p\u00ebr tablon\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme, nj\u00eb tablo n\u00eb fjal\u00eb, me simbole, nj\u00eb p\u00ebrshkrim i shkurt\u00ebr social e politik i aktuali- tetit. Gjasht\u00eb jan\u00eb elementet kryesore t\u00eb tablos\u00eb: kacavarje, dyzim, asfiksi, zhvler\u00ebsim, muzg, nxitim.<\/p>\n<p>Kacavarje. Nj\u00eb shoq\u00ebri ngelur kacavar mes nj\u00eb t\u00eb djeshmeje q\u00eb nuk e l\u00ebshon e nj\u00eb t\u00eb ardhmeje q\u00eb nuk vjen kurr\u00eb. N\u00eb zem\u00ebr t\u00eb sistemeve q\u00eb drejtojn\u00eb vendin q\u00ebndron mentaliteti i bajraktarit. Ai ka koh\u00eb q\u00eb mban kostum alla franga, flet dhe gjuh\u00eb t\u00eb huaja, sillet jasht\u00eb vendit e kopjon dhe ndonj\u00eb gj\u00eb andej, por n\u00eb mendje bajraktar ngelet; klanor, patriarkal, otoritar, dogmatik, dikofob(frik\u00eb nga drejt\u00ebsia), hipokrit e egoist. Nga ana tjet\u00ebr vendi ka shum\u00eb individ\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb dinin t\u00eb formonin e drejto- nin institucione q\u00eb duhet t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb qytetarit anonim e kontribuojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnjanimin e menta- litetit bajraktar. N\u00ebse energjia e mendja e k\u00ebtyre individ\u00ebve e grupeve do t\u00eb q\u00ebndronte n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb sistemit do t\u00eb kapej e ardhmja, por meq\u00eb ato nuk kan\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar dot mentalitetin e bajraktarit shoq\u00ebria ka ngel kacavar, e djeshmja nuk \u00ebsht\u00eb dje, e ardhmja nuk vjen kurr\u00eb si rrjedhim e sotmja s\u2019ka kuptim prandaj shoq\u00ebria rri ashtu kacavar n\u00eb aj\u00ebr, gjithkund e askund.<\/p>\n<p>Dyzim. Pa pasur r\u00ebnd\u00ebsi mosha ose pozicioni, individi i k\u00ebsaj shoq\u00ebrie jeton k\u00ebt\u00eb m\u00ebdyshje dhe n\u00eb vetvete. Nga nj\u00ebra an\u00eb e gjen t\u00eb natyrsh\u00ebm, t\u00eb pranuesh\u00ebm dhe t\u00eb paevituesh\u00ebm konformizimin me mentalitetin patriarkal t\u00eb \u201cbajraktarizmit\u201d nga ana tjet\u00ebr e kritikon at\u00eb duke pasur mund\u00ebsine intelektuale e kulturore p\u00ebr t\u00eb kuptuar deficitet e tij. N\u00eb k\u00ebt\u00eb form\u00eb disi si shpirtra n\u00eb k\u00ebt\u00eb tablo sillen individ\u00eb t\u00eb dyzuar. Njer\u00ebz q\u00eb flasin \u201calla-franga\u201d , po veprojn\u00eb \u201call-bajraktar\u00e7a,\u201d njer\u00ebz q\u00eb kritikojn\u00eb \u2018ba- jraktarin\u2019 pastaj dalin krah p\u00ebrkrah me t\u00eb pa e kup- tuar dhe ato vet\u00eb dyzimin n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn gjenden. Nj\u00eb dyzim q\u00eb pas nj\u00ebfar\u00eb kohe kthehet n\u00eb pik\u00ebpyetje, pik\u00eb\u00e7udit\u00ebse e sjellje antagoniste t\u00eb vazhdueshme. Ky individ i dyzuar \u00ebsht\u00eb sa i p\u00ebrparuar aq dhe i prapambetur, sa mendje hapur aq dhe dyshues, sa i kuptuesh\u00ebm aq dhe i vrazhd\u00eb.<\/p>\n<p>Asfiksi. N\u00eb nj\u00eb artikull, i cili p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb nga t\u00eb shumt\u00ebt, ku autori\/autorja kishte marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr t\u00eb \u201canalizonte\u201d n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike nj\u00eb nga lider\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb vendit nj\u00eb vend t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb analiz\u00eb zinin \u00e7orapet q\u00eb vishte. K\u00ebto bashk\u00eb me shum\u00eb detaje t\u00eb tjera s\u2019kishin lidhje me profilin e ligj\u00ebrimin politik ose ishin vendosur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos kishin asnj\u00eb kuptim ve\u00e7se \u201cgoditjen\u201d e personit kushedi se p\u00ebr \u00e7far\u00eb m\u00ebrie, qejf mbetje apo munges\u00eb simpatie personale q\u00eb n\u00eb kushte normale \u00ebsht\u00eb e par\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr publikun. Analiza e \u00e7orapeve e vendosur n\u00eb nj\u00eb kontekst frojdian mund t\u00eb thuhet se ka m\u00eb shum\u00eb lidhje me at\u00eb q\u00eb i v\u00ebren e i kthen ato n\u00eb element baz\u00eb t\u00eb analiz\u00ebs politike e sociale sesa me at\u00eb q\u00eb i ka veshur. Kjo lloj analize \u2018\u00e7ora- pesh\u2019 \u00ebsht\u00eb suksesi i tentativave t\u00eb vazhdueshme q\u00eb kryebajraktari i veshur me kostum alla-franga \u2018Maliqi\u2019 dhe kori i tij i b\u00ebjn\u00eb trurit ton\u00eb. Duan ta detyrojn\u00eb at\u00eb q\u00eb t\u2019i n\u00ebnshtrohet analiz\u00ebs politike t\u00eb r\u00ebndomt\u00eb q\u00eb merret me \u00e7orape apo pantallona, sh\u00ebtitje apo pushime, f\u00ebmij\u00eb apo t\u00eb dashur, n\u00ebna e baballar\u00eb, shoqe e motra, armiq e tradhtar\u00eb, spiun\u00eb e gjakatar\u00eb, komplote e fitimtar\u00eb. Koncepte q\u00eb sundojn\u00eb mentalitetin bajraktar e q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb harrosh se shoq\u00ebria, grupet, individ\u00ebt, vendi jan\u00eb p\u00ebrtej k\u00ebsaj m\u00ebnyre asfiksive t\u00eb menduari. Me deklaratat, shprehjet e reagimet e tyre banale Maliqi&amp;Kori (n\u00eb artikullin zgjedhje t\u00eb parakohshme? Eduart Zaloshnja e p\u00ebrdorte si Berisha&amp;Copmany) na shtr\u00ebngojn\u00eb pas koke si e si t\u00eb na asfiksojn\u00eb trurin me \u2018\u00e7\u00ebshtje\u2019 \u00e7orapesh. Dit\u00eb e nat\u00eb e nat\u00eb e dit\u00eb e shtr\u00ebngojn\u00eb at\u00eb \u00e7orap pas kokave tona, pa e \u00e7ar\u00eb kok\u00ebn se me mij\u00ebra e kan\u00eb kuptuar e deklaruar prej koh\u00ebsh q\u00eb Maliqi&amp;Kori \u00ebsht\u00eb n\u00eb mesin e nj\u00eb operacioni t\u00eb nj\u00eb asfiksimi total t\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Zhvler\u00ebsim. I pari dhe m\u00eb i rrezikshmi \u00ebsht\u00eb zhvler\u00ebsimi i sistemit t\u00eb arsimit. Duke mos pasur seriozitetin e duke qen\u00eb vazhdimisht t\u00eb z\u00ebn\u00eb me \u201c\u00e7\u00ebshtjen e \u00e7orapeve\u201d nuk arrihen t\u00eb prodhohen politika e strategji arsimore afatmesme e afatgjata t\u00eb mir\u00ebstudiuara e profesionale. Nuk i hapet rrug\u00eb formimit apo forcimit t\u00eb institucioneve shkencore t\u00eb mir\u00ebfillta, grupeve akademike t\u00eb shkall\u00ebve t\u00eb ndryshme secili me statuse t\u00eb mir\u00ebp\u00ebrkufizuara, institucioneve e zyrave efektive t\u00eb drejtimit e mb\u00ebshtetjes s\u00eb bashk\u00ebpunimeve nacionale, rajona- le e nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Drejtimi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb asfiksive i gjith\u00eb dinamikave t\u00eb vendit ka krijuar nj\u00eb sistem arsimi q\u00eb n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah vlerat e atyre q\u00eb operojn\u00eb n\u00eb t\u00eb i ndrydh ato duke i b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb sistemi pa brend\u00ebsi e form\u00eb q\u00eb nuk ka prioritet vler\u00ebn, por letr\u00ebn. Fasad\u00ebn prapa t\u00eb cil\u00ebs nuk ka boshll\u00ebk pavar\u00ebsisht nga talenti i shum\u00eb atyre q\u00eb detyrimisht i ka vendosur pas saj. Zhvler\u00ebsimi i arsimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga sistemet t\u00eb cilat parti-shteti ka marr\u00eb p\u00ebrsip\u00ebr t\u2019i zhvler\u00ebsoj\u00eb. Opinionin publik e ka zhvler\u00ebsuar totalisht derisa e b\u00ebri \u201c\u00e7\u00ebshtje \u00e7ora- pesh\u201d. Ekonomin\u00eb e ktheu n\u00eb prodhuese mitingjesh e derisa u ter. Imazhin e vendit e ka \u201cvler\u00ebsuar\u201d duke ua l\u00ebn\u00eb \u201cshakave\u201d t\u00eb Berluskonit q\u00eb natyrisht b\u00ebjn\u00eb t\u00eb qesh\u00eb vet\u00ebm Maliqin&amp;Ko. Dhe, zhvler\u00ebsimi final qe ai i shtetit n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Duke mohuar se mosprania e opozit\u00ebs n\u00eb Kuvend e dalja e saj n\u00eb rrug\u00eb \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme Maliqi&amp;Kori injoruan Presidentin, pjes\u00ebn d\u00ebrrmuese t\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb vendit, Kuvendin e Kushtetut\u00ebn. U desh nj\u00eb nd\u00ebrhyrje e gjithanshme nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb Kryeministrit e shum\u00eb autori- teteve t\u00eb vendit q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb korin e tij t\u2019i tregohej se nj\u00eb vend demokratik ka President, ka opozit\u00eb e duhet t\u00eb ket\u00eb parlament funksional q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb p\u00ebrfshirje e opozit\u00ebs me bindje e marr\u00ebveshje jo me dhun\u00eb. Nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt, natyrisht q\u00eb i b\u00ebn\u00eb nj\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb madhe vendit, por duke u detyruar t\u00eb imponoheshin p\u00ebr dialog kur parti-shteti b\u00ebr- tiste se \u2018nuk \u00e7aj kok\u00ebn p\u00ebr opozit\u00ebn bile u heq dhe mandatet\u2019 Maliqi&amp;Kori i hap\u00ebn rrug\u00eb zhvler\u00ebsimit t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shtetit shqiptar.<\/p>\n<p>Muzg. Si mund t\u00eb quhet ndryshe gjendja e nj\u00eb vendi q\u00eb fal\u00eb \u201cperformanc\u00ebs dinjitoze\u201d t\u00eb Maliqi&amp;Kori \u00ebsht\u00eb gati t\u00eb b\u00ebhet tregu i mbeturinave t\u00eb Europ\u00ebs dhe nj\u00eb vend q\u00eb jeton si \u201cprotektorat.\u201d Protektorat ose si\u00e7 e quante Monika Shoshori Stafa n\u00eb shkrimin e saj \u201cP\u00ebrs\u00ebri Arbitrazh.\u201d Si mund t\u00eb quhet ndryshe gjendja e nj\u00eb vendi ku qeveria nuk pranon se ka President e duhet t\u00eb vin\u00eb t\u00eb ia shpje- gojn\u00eb nga jasht\u00eb ose ku mendohet se karrigia n\u00eb Kuvend ka m\u00eb vler\u00eb se vota e popullit q\u00eb e krijon at\u00eb? Si mund t\u00eb quhet ndryshe drita q\u00eb bie n\u00eb nj\u00eb vend ku nj\u00eb forc\u00eb e bashkuar nd\u00ebrkomb\u00ebtare duhet te rrij\u00eb n\u00eb gatishm\u00ebri n\u00eb vend p\u00ebrndryshe Kryeministri mund t\u00eb veproj\u00eb pas asnj\u00eb respekt p\u00ebr asnj\u00eb institu- cion? Pse duhet t\u00eb besojm\u00eb se do respektoj\u00eb gjykatat kur n\u00eb fakt kishte vendosur t\u00eb mos respektonte dhe Presidentin? A do t\u00eb ulej n\u00eb at\u00eb tavolin\u00eb q\u00eb i k\u00ebrkohej me muaj, po nuk e \u00e7oi aty forca nd\u00ebrkomb\u00ebtare? Po \u00e7far\u00eb i ngel nj\u00eb shteti kur institucionet nuk njohin e respektojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn? \u00c7far\u00eb i ngel kur n\u00ebse ka mund\u00ebsi t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb ca para \u00e7do lider mund t\u00eb tallet si t\u00eb doj\u00eb me shtetasit e atij vendi? \u00c7far\u00eb i ngel shtetit kur nj\u00eb forc\u00eb e bashkuar nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb \u2018mision paqeje\u2019 n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb normalisht nuk ka luft\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb t\u00eb flijosh vetveten, duke dashur t\u00eb t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt. Kjo \u00ebsht\u00eb venitja e drit\u00ebs n\u00eb mes t\u00eb dit\u00ebs dhe r\u00ebnia e nj\u00eb muzgu t\u00eb pak\u00ebndsh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb vend i cili me insistim djeg t\u00eb gjitha asetet e veta.<\/p>\n<p>Nxitim. Ka disa jav\u00eb q\u00eb pik\u00ebrisht me nd\u00ebrhyrjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare q\u00eb vendi nxiton drejt di\u00e7kaje. N\u00eb nj\u00eb tablo ku ka kacavarje, dyzim, zhvler\u00ebsim, asfiksim e muzg shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kuptosh ku do p\u00ebrfundoj\u00eb nxitim. Hapja e kutive \u00ebsht\u00eb e domosdoshme do t\u00eb sillte nj\u00eb drit\u00eb ndryshe nj\u00eb pamje ku ka frym\u00ebmarrje. Do t\u00eb ishte themelore p\u00ebr ndryshim e tablos\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e saj. A ec\u00ebn ky nxitim drejt hapjes s\u00eb tyre? Nuk mund ta dish n\u00eb k\u00ebt\u00eb tablo&#8230; Pse mund t\u00eb lejoj\u00eb hapjen e tyre nj\u00eb pushtet q\u00eb hap pas hapi po asfik- son vendin? Cili \u00ebsht\u00eb kombinacioni i interesave t\u00eb grupit t\u00eb ngusht\u00eb q\u00eb mund t\u00eb \u00e7onte n\u00eb nj\u00eb t\u00eb mir\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb? Nuk dihet, por di\u00e7ka nxiton&#8230; Zgjedhjet e parakohshme n\u00ebse nuk do t\u00eb menaxhoheshin nga t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt persona e n\u00ebse nuk do t\u00eb lejohej qeveria t\u00eb merrte p\u00ebrsip\u00ebr suksese nd\u00ebrkomb\u00ebtare fiktive si\u00e7 do t\u00eb tentonte t\u00eb b\u00ebnte, patjet\u00ebr q\u00eb do t\u00eb sillnin nj\u00eb ndryshim radikal n\u00eb frym\u00ebn e tablos\u00eb. Nd\u00ebr- koh\u00eb, pse do t\u00eb lejonin zgjedhje t\u00eb ardhshme krejt t\u00eb lira Maliqi&amp;Kori q\u00eb nuk fituan dot as zgjedhjet e shkuara? Nga ana tjet\u00ebr, pse duhet t\u00eb b\u00ebjn\u00eb di\u00e7ka q\u00eb sjell p\u00ebrmir\u00ebsim nd\u00ebrsa ato jan\u00eb t\u00eb fituar nga gjendja asfiksive e vendit? Nxitohet p\u00ebr diku&#8230; N\u00eb k\u00ebt\u00eb tablo v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb kuptosh se p\u00ebr ku.<\/p>\n<p>Sikur ky nxitim t\u00eb kishte nj\u00eb fund q\u00eb b\u00ebn t\u00eb fituar Shqip\u00ebrin\u00eb! Mund\u00ebsia duket e vak\u00ebt, por jo e paqen\u00eb&#8230; Gjithsesi, derisa nxitohet, p\u00ebrfundimin e nxitimit do ta kup- tojm\u00eb shpejt. Sigurisht, shum\u00eb m\u00eb shpejt do t\u00eb dim\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim sesa tablon\u00eb pasuese t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. Ajo e momentit aktual kishte gjasht\u00eb ele- mente; kacavarje, dyzim, asfiksi, zhvler\u00ebsim, muzg e nxitim. T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs q\u00eb mbarsin shum\u00eb shqet\u00ebsime e pak shpres\u00eb, prandaj dhe tabloja \u00ebsht\u00eb me pak drit\u00eb e \u2018plot hije\u2019&#8230;<\/p>\n<div class=\"blogger-post-footer\">#falma`s blog#<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duke u sjell\u00eb mes pikturave t\u00eb Picasso i v\u00eb veshin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"class_list":["post-112","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-albanian-press"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":741,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112\/revisions\/741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}