{"id":771,"date":"2013-03-01T14:09:02","date_gmt":"2013-03-01T13:09:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.falmafshazi.com\/?p=771"},"modified":"2017-02-08T14:10:51","modified_gmt":"2017-02-08T13:10:51","slug":"krimi-shteteror-dhe-krimi-social","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/falmafshazi.com\/?p=771","title":{"rendered":"Krimi Shteteror dhe krimi social"},"content":{"rendered":"<p><span lang=\"EN-US\" style=\"margin: 0px; color: #333333; font-family: 'Georgia',serif; font-size: 12pt;\"><a href=\"http:\/\/gazetadita.al\/krimi-shteteror-dhe-krimi-social\/\">Gazeta Dita, Tiran\u00eb, 1 Mars 2013<\/a><\/span><\/p>\n<p><b>DITA: Cil\u00ebt jan\u00eb faktor\u00ebt q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb rritjen e val\u00ebs s\u00eb krimit? \u00c7far\u00eb e energjizon at\u00eb?<\/b><\/p>\n<p><b>\u00a0SHKRUAN: Falma Fshazi<br \/>\n<\/b><\/p>\n<p>N\u00eb Shqip\u00ebri ka para s\u00eb gjithash krim shtet\u00ebror: G\u00ebrdeci, korrupsioni me bllok sh\u00ebnimesh, 21 Janari, p\u00ebr t\u00eb vazhduar me k\u00ebrdin\u00eb e vot\u00ebs e k\u00ebshtu duke p\u00ebrmendur ve\u00e7 maj\u00ebn e ajsbergut. Dhe ky krim, shtet\u00ebrori pra, \u00ebsht\u00eb energjizuar fort nga 2008 e k\u00ebtej. Por, ka dhe krim q\u00eb do ta quaj social dhe, p\u00ebr mendimin tim, n\u00ebse s\u2019do t\u00eb qe i pari i energjizuar, s\u2019do qe n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje as i dyti. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja e par\u00eb q\u00eb ka ndikuar n\u00eb rritjen e krimit t\u00eb llojit t\u00eb dyt\u00eb: shteti q\u00eb nuk ka p\u00ebrpar\u00ebsi mir\u00ebqenien shoq\u00ebrore, por \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrfshir\u00eb nga parti-politika dhe \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb mjet p\u00ebr arritjen e objektivave materiale t\u00eb disave.<\/p>\n<p>Kjo b\u00ebn q\u00eb shteti t\u00eb mos kryej\u00eb detyrat e veta themelore at\u00eb parandaluese, mbrojt\u00ebse, edukuese, nd\u00ebshkuese, nd\u00ebrsa i l\u00eb rrug\u00eb t\u00eb hapur \u00e7do situate fatale, p\u00ebr shum\u00eb familje e individ\u00eb. Nd\u00ebrsa rrethi vicioz \u00ebsht\u00eb formuar tashm\u00eb: moskryerja e detyrave shtet\u00ebrore sjell zinxhirin e fataliteteve t\u00eb p\u00ebrditshme p\u00ebr individ\u00eb, familje, grupe, ky i fundit sjell depresion social, akumulim zem\u00ebrimi, ndjenj\u00eb braktisjeje, nevoj\u00eb p\u00ebr hakmarrje, \u00e7oroditje vlerash, drejt\u00ebsi individuale, ligjin e forc\u00ebs e t\u00eb fortit.<\/p>\n<p>Kjo histori e sotme ka nj\u00eb eksperienc\u00eb t\u00eb shkuar q\u00eb e r\u00ebndon dhe nj\u00eb p\u00ebrjetim bashkohor q\u00eb e acaron. E shkuara ka lidhje me problemet e nj\u00eb shteti q\u00eb nuk arriti t\u00eb kryej\u00eb detyrat e veta demokratikisht dhe \u201cnormalisht\u201d q\u00eb nga formimi i tij. Ka lidhje me nj\u00eb t\u00eb shkuar diktatoriale ku shoq\u00ebria mbahej n\u00eb nj\u00eb presion t\u00eb tejskajsh\u00ebm social, kulturor, politik. T\u00eb shoq\u00ebruara k\u00ebto me nj\u00eb gjuh\u00eb publike me \u201carmiq, sabotator, deklasuar\u201d etj. N\u00eb fund t\u00eb fundit, gjuh\u00eb dhune q\u00eb tensionon shoq\u00ebrin\u00eb. 90\u2019ta me tensionet sociale t\u00eb hershme n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb shkalle t\u00eb transformuara, n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb ngrira dhe, nd\u00ebrsa shteti i hoqi ngric\u00ebn, dol\u00ebn si\u00e7 pat\u00ebn qen\u00eb n\u00eb fillim shekulli.<\/p>\n<p>Gj\u00ebrat u acaruan nga shtetar\u00ebt e pluralizmit e ve\u00e7an\u00ebrisht, padyshim, m\u00eb shum\u00eb se askush nga ata q\u00eb jan\u00eb n\u00eb pushtet dhe sot, gjuha karakteristike e t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb: \u201cTa b\u00ebj fytyr\u00ebn t\u00eb zez\u00eb si k\u00ebpuca\u2026 t\u00eb var te palma para Kryeministris\u00eb\u2026 e doni plumbin ballit\u2026 horra bulevardi\u2026 lavire bulevardi\u2026 ai q\u00eb masakroi\u2026 ju q\u00eb vrat\u00eb\u2026n\u00ebn\u00ebs t\u00ebnde\u2026 motr\u00ebs t\u00ebnde\u2026 burrnis\u2019 t\u00ebnde\u2026\u201d<\/p>\n<p>Kjo jo vet\u00ebm \u00ebsht\u00eb gjuh\u00eb krimi, por frym\u00ebzon, mb\u00ebshtet, inkurajon krimin.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim krimi q\u00eb po prek majat shekullore k\u00ebto dit\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akumulim q\u00eb shp\u00ebrthen tani, sepse gjeti sheshin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr p\u00ebrsheshin e vet m\u00eb me yndyr\u00eb se kurr\u00eb. Dhe shesh m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se Ministria e Brendshme e Shqip\u00ebris\u00eb, sot ku ka! K\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendesh aty? Ministrin q\u00eb artikulohet me performanc\u00eb burrash! Dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend priten koka grash (sa \u00e7udi!), apo z\u00ebvend\u00ebsit e tij mjeshtra t\u00eb grabitjes s\u00eb vot\u00ebs, n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend grabitesh \u00e7do dit\u00eb n\u00eb rrug\u00eb (sa habi!). Nj\u00eb ministri n\u00eb funksion t\u00eb vot\u00ebs s\u00eb partis\u00eb, nj\u00eb shtet ve\u00e7 p\u00ebr disa, etje p\u00ebr para, yndyr\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr p\u00ebrsheshin e krimit kur u gjet!<\/p>\n<p>Nuk besoj se shoq\u00ebria jon\u00eb ka prodhuar k\u00ebt\u00eb karikatur\u00eb tragjike shtet\u00ebrore q\u00eb triumfon sot e as q\u00eb duhet t\u00eb faj\u00ebsojm\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb si\u00e7 b\u00ebhet shpesh me zhargonin diskriminues e t\u00eb turpsh\u00ebm, revoltues t\u00eb tipit \u201cnga injoranca\u2026 se jan\u00eb katundar\u00eb\u2026 t\u00eb ulur\u2026 e b\u00ebjn\u00eb malok\u00ebt\u2026 fakirat\u2026 pabuksat etj. etj.\u201d Ka nj\u00eb problem \u201ctradicional\u201d p\u00ebrfaq\u00ebsimi politik n\u00eb vend, si rrjedhim i t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb karikatura shtet\u00ebrore, gjakimi p\u00ebr pushtet q\u00eb mban peng tensione t\u00eb vjetra, pa zgjidhur gj\u00eb, ve\u00e7 duke shtuar mbi to t\u00eb reja. Dhe, duke gjakosur materialisht e shpirt\u00ebrisht m\u00eb t\u00eb mir\u00ebn e k\u00ebsaj shoq\u00ebrie q\u00eb \u00ebsht\u00eb strukur e ka shum\u00eb shum\u00eb vite tashm\u00eb q\u00eb jeton t\u00eb pad\u00ebshirueshmen e pritshme, t\u00eb pakuptueshmen q\u00eb n\u00ebnkuptohej, t\u00eb q\u00ebllimshmen e paq\u00ebllimt\u00eb, nd\u00ebrsa e \u00e7meritur p\u00ebrjeton t\u00eb pamerituar\u00ebn.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gazeta Dita, Tiran\u00eb, 1 Mars 2013 DITA: Cil\u00ebt jan\u00eb faktor\u00ebt&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"class_list":["post-771","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-albanian-press"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=771"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":772,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/771\/revisions\/772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/falmafshazi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}